
Józef Modrzejewski - urodził się w 1909 roku w
Kuźnicach koło Włocławka.
Po ukończeniu szkoły średniej swoje dorosłe życie poświęcił służbie wojskowej. W
latach 1933-39 pełnił funkcje oficera 3 Pułku Artylerii w Zamościu.
W międzyczasie zdał egzamin wstępny do wyższej szkoły wojennej, ale wybuch II
Wojny Światowej uniemożliwił mu rozpoczęcie studiów wyższych. Kampanię
wrześniową rozpoczął jako oficer sztabu 3
Dywizji Piechoty, która wchodziła w skład Armii "Prusy".
Modrzejewski początkowo walczył w okolicach Kielc i Radomia pod dowództwem
gen. Skwarczyńskiego i płk. Tatara. Następnie
po częściowym rozbiciu dywizji udał się wraz z ocalałymi oddziałami w
kierunku Chełma gdzie dostał się niemieckiej niewoli. Wieziony pociągiem do
oflagu uciekł z transportu na stacji w Tarnowie. Dzięki otrzymanej
pomocy i wyrobieniu fałszywych dokumentów powrócił do rodzinnego Włocławka.
Poniewaz ta część Polski została wcielona do Rzeszy jako obszar rdzennie
niemiecki Modrzejewski nie mógł przebywać tam zbyt długo. Wówczas to podjął
decyzję o dołączeniu do organizowanej we Francji Armii Polskiej. 7 stycznia 1940
roku wyruszył w kierunku południowym ku granicy węgierskiej.
Przez Zawiercie, Tarnów dotarł do Jasła. W kilka dni później porucznik
spotkał się w Miejscu Piastowym z tajemniczym "Strzemboszem" -
Stanisławem Pieńkowskim, który poinformował go, że przejście na Węgry
jest możliwe, ale zgodnie z wytycznymi polskiego rządu wszyscy oficerowie
piechoty powinni pozostać w kraju i przystąpić do ogólnopolskiej podziemnej
organizacji - Służby Zwycięstwu Polski, którą on organizuje na terenie
Podkarpacia. Wówczas to postanowił pozostać w kraju i przejść do konspiracji. W
połowie stycznia 1940 roku por. Józef Modrzejewski został mianowany komendantem obwodu Jasło i dość sprawnie zorganizował podziemną sieć konspiracyjną na terenie powiatu jasielskiego. Dużej pomocy udzielił mu w tym przywódcy lokalnych władz Stronnictw Narodowego Edmund Kwiatkowski i Teodor Lasocki,
którzy mieli bardzo dobre rozeznanie w terenie. W miarę szybko powstały placówki AK w Skołyszynie, Jodłowej, Brzostku, Jaśle, Tarnowcu, Dębowcu, Kołaczycach,Osieku i Żmigrodzie. Praca podziemna w pierwszym okresie polegała głównie na: gromadzeniu i konserwacji broni i amunicji, zbieraniu informacji o nieprzyjacielu czyli wywiadzie wojskowym i cywilnym, szkoleniu kadry i żołnierzy oraz informowaniu własnego społeczeństwa o sytuacji wojskowo-politycznej.
Niemalże od samego początku swojej działalności konspiracyjnej na terenie
Podkarpacia Modrzejewski był usilnie poszukiwany przez Gestapo, toteż musiał
ciągle zmieniać miejsca swego pobytu i pseudonimy, wśród których były między
innymi "Karol", "Leon", "Wilk", "Lis",
"Jopp", "Jar" i "Prawdzic".
Latem 1941 roku opuścił na 14 miesięcy Jasło i jego okolice i na polecenie inspektora przeniósł
się w teren, gdzie był bardziej bezpieczny. Mieszkał kolejno w Orzechówce,
Grabownicy, Lutczy. Swoją wędrówkę zakończył we wsi Wesoła koło Dynowa i
wczesną jesienią 1942 roku powrócił do Jasła. Podczas jego nieobecności
praca konspiracyjna w obwodzie jasielskim została zawieszona, a inspektorat
Krosno rozbity przez liczne aresztowania. Po odbudowaniu zdziesiątkowanego
aresztowaniami inspektoratu przez nowego dowódcę mjr Łukasza Grzywacz -
Świtalskiego i uruchomieniu na nowo poszczególnych obwodów, cały wysiłek konspiracyjny AK został skierowany na przygotowanie powszechnego powstania i odtworzenie polskich sił zbrojnych. Zadaniem komendanta obwodu Jasło było formowanie na czas
"Burzy" 5 pułku Strzelców Podhalańskich AK. "Lis"
dysponował pod koniec 1942 roku prawie trzema tysiącami ludzi. |